Ghana Standards Authority (GSA) ɖe gbe fia be yewoaɖo asi Pre-Export Verification of Conformity (PVoC) dɔwɔna dzi na ʋu siwo katã woxɔna vaa dukɔa me tso Kele 1, 2026 dzi, le afɔɖeɖe aɖe si ɖoe be yeana mɔdzidɔwɔwɔ le dedienu eye yewaɖe mɔ na Ghana be wòaganye tefe si wòtsɔna ʋu siwo melɔ̃ ɖe sewo dzi o daa ɖo o.

Dɔwɔna la abiã be ʋu hoho siwo katã wotsɔna yina Ghana la nawɔ ɖe GS 4510, si nye dukɔa gbe dzi se si ɖoa ʋu hoho siwo woxɔna vaa dukɔa me la dzi, hafi woatsɔ wo aɖo mɔ tso wo dzɔtsoƒe dukɔa me.

Abe ale si GSA gblɔe ene la, wowɔ afɔɖeɖe sia be woatsi ʋu siwo le afɔku me kple siwo melɔ̃ ɖe se dzi o la xɔxɔ va dukɔa me nu, eye woakpɔ egbɔ be wowɔ ɖe Ghana’s ƒe dedienu kple xexeame gbegblẽnuwo nuti se dzi, woana nyanya nyawo nɔ bɔbɔe eye woakpɔ ʋuxɔlawo ta.

Le ɖoɖo yeye sia te la, amesiwo wona mɔɖeɖe be woawɔ dodokpɔ akpɔ gbeɖiɖiɖe siawo dzi kple GS 4510 gbɔgblɔwo la yewoawo dodokpɔa.

Mɔ xoxowo alo ʋu siwo xɔ abi gãwo le woƒe tutuɖo me la maganɔ mɔ xɔm aɖo dukɔa me o. Esiawo domee nye ʋu siwo tsi de, dzo bi wo, alo siwo ƒe gbɔgbɔ me xɔgbɛ, tutu, go alo trɔ le ʋu ƒe kpe me alo dedienu ɖoɖowo me.

Sea ga xe mɔ na ʋu siwo wowɔ le nusi wowɔ le gɔmedzedze me be woatsɔ asiɖuɖu zɔe, ʋu siwo wotsɔ ʋutugbe kpe ɖe eɖokui nu, ʋu siwo mevi mɔzɔzɔ dzidzenu le kike le kilemeta le gaƒoƒo ɖeka me o, kple ʋu siwo xɔ xi 10 kple edzi xoxo la xɔxɔ va dukɔa me.

GSA xɔe se be PVoC dɔwɔna la ana ʋu siwo woxɔna vaa dukɔa me la ƒe nyonyome kple dedienu nanyo ɖe edzi, eye wòana asixɔxɔ nyui na ga si ʋuxɔlawo zãna eye wòado ŋusẽ ɖoɖowo le Ghana’s ƒe ʋuwɔwɔ dɔwɔfe me.

Ekpɔ mɔ hã be dɔwɔna la ado alɔ ʋu hohodzraƒe ƒe ɖoɖo gbesiagbe tɔ, ana ga xɔxɔ na ʋuwɔwɔ nanye bɔbɔe eye wòado gaɖolawo ƒe kakaɖedzi ɖe edzi le akpa sia me.

Esi wòflɔ nu kple nyadzɔdzɔŋlɔlawo le kpekpe kple dɔwɔhawo megbe la, GSA ƒe Dɔwɔhawo Nunɔla Teɖenyi le General Services dzi, Samuel Abdulai Jabanyite, gblɔ be dɔwɔna la xɔ kpekpeɖeŋu gã aɖe tso dɔwɔhawo gbɔ fifia togbo be tsitretsi tsi le egɔmedzedze hã.

“Miele agbagba dzam be miatsi mɔ gã aɖe si me gbegblẽnuwo katã, vevietɔ le ʋuwɔwɔ akpa dzi, siwo vaa míaƒe dukɔa me abe gbeɖiɖiƒe ene eye wòawu mía amewo eye wòana xexeame ƒe gbegblẽnuwo nava mía dzi la, nasɔ gbɔ nye nusi yi megbe fifia,” eyae gblɔ.

Ete gbe ɖe edzi be togbɔ be Ngɔyidɔwɔhaa mablɔ nu le dedienu nya gãwo nu o hã la, ʋu siwo ƒe vodadawo woate ŋu aɖo ɖe te la gawoate ŋu axɔ wo ava dukɔa me ne wowɔ ɖe se siwo wobia dzi.

“Miamablɔ nu le ewo nu o. Ne ʋuwo tsi de, ne wobi, nu siawo nye nu siwo mieda ɖe xexe. Gake nu siwo woate ŋu aɖo ɖe te eye woana wòanye nusianu le mɔ dzi ne wova Ghana la, miena mɔɖeɖe. Eya ta etɔ̃lia dodokpɔla siwo awɔ dɔ sia le mía teƒe la le nu siawo katã si, eye gbeɖiɖi le wo si be woawɔ esia,” Mɔ̃ɖela Jabanyite kpee ɖe eŋu.

Abe agbagbadzedze siwo wowɔna be woado ŋusẽ kpɔkplɔ le ʋuwɔwɔ akpa dzi ƒe akpa aɖe ene la, GSA gaɖe gbe fia hã be yeana mɔ custom-made teƒe yeye si nye Vehicle Dealer Information System (VEDIS).

Mɔ̃ɖaŋudɔwɔnu sia afo nyatakakawo nu tso Driver and Vehicle Licensing Authority (DVLA), dzɔgbenyui dɔwɔhawo, Interpol, National Security kple dɔwɔfe bubuwo gbɔ be woawɔ dodokpɔ le ʋu siwo woxɔna vaa dukɔa me dzi le gaƒoƒo mawo me.

Abe ale si Mɔ̃ɖela Jabanyite gblɔe ene la, mɔ̃ sia akpe ɖe eŋu woakpɔ ʋu siwo wofi hafi woagbalẽ wo le Ghana, eye wòana nyatakaka mama nanyo ɖe edzi le dɔwɔfe gãwo dome.

“Nusi wòfia bɔbɔe koe nye be miele mɔ ɖom be mɔ̃wo naɖo dze kple wo noewo. DVLA le eƒe nyatakakawo si, GSA le eƒe gbeɖiɖiwo si, insurance le eƒe nyatakakawo si, Interpol le eƒe nyatakakawo si eye National Security le eƒe nyatakakawo si. VEDIS awɔ kadodo aɖe si akondɔ mɔ̃ siawo katã eye wòana nyatakaka na ezãlawo le gaƒoƒo ma dzi teƒe ma,” ale eɖe gme.

“Eya ta vevietɔ ne miedze mɔ̃ sia, eye wòle dɔ wɔm la, ana woaɖe ʋufifi dzi kpɔ eye ʋu siwo dze na mɔdzizɔzɔ koe woaɖe mɔ na wo aɖo dukɔa me,” ale wògae kpee ɖe eŋu.

GSA gblɔ be PVoC dɔwɔna kple VEDIS dɔwɔwɔ ɖekae nye afɔɖeɖe vevi aɖe na ʋu ƒe dedienu nyonyome, ʋuxɔlawo ƒe takpɔkpɔ kple Ghana’s ƒe ʋuxɔxɔ le amedzro dukɔ me dzraɖoɖo dzi kpɔkpɔ.