Parliament da asi ɖe Energy Sector Levies (Amendment) Bill, 2026 dzi, tsɔ trɔ asi le Energy Sector Levies Act, 2025 ŋu, le afɔɖeɖe si dziɖuɖua gblɔ be eƒe taɖodzinuenye be woado ŋusẽ ga nu ƒoƒo eye woaɖɔ nu gbegblẽ siwo le dukɔa ƒe ami kpekpeɖeŋu ɖoɖo me ɖo.
Esia dɔ ɖe dzi le Energy Sector Shortfall and Debt Repayment Levy dzi le fuel oil dzi tso GH¢0.24 le lita ɖe sia ɖe dzi va ɖo GH¢1.93 le lita ɖe sia ɖe dzi, si nana wòde sɔsɔ ge kple xexlẽme si wozana na diesel kple marine gas oil.
Asitrɔtrɔ sia he Road Fund Levy hã va ɖo fuel oil dzi.
Abe ale si dziɖuɖua gblɔe ene la, asitrɔtrɔ siawo ƒe taɖodzinue nye be woatsyɔ nu ɖe ga siwo le bobom ɖa dzi kple dzɔmaxe ƒe mɔ vɔ̃ siwo gblẽ ami kpekpeɖeŋu si wowo be woatsɔ ado ŋusẽ dɔwɔƒewo la ƒe dɔwɔwɔ nyuie.
Esi Gaɖoɖozo gbodzi Dzɔla, Dr Cassiel Ato Forson, le taɖodzinu si le asitrɔtrɔa megbe me ɖem le Parliament la, egblɔ be ame aɖewo nɔ teƒea zãm tsɔ nɔ diesel plem, tsɔ nɔ eɖem fiam abe fuel oil ene eye woxɔa dzɔxɔxe ɖeɖe da kpuie si wowo na dɔwɔƒewo le mɔ gbegblẽ dzi.
“Ame aɖewo le mɔa zãm eye wole nunɔamesiwo fiam, le ami plem, le diesel plem dzi tsɔ nɔ eɖem fiam abe fuel oil ene eye wole dzɔa xɔm le eji. Míayi edzi ana dzɔxɔxe ɖeɖe da kpuie sia na dɔwɔƒewo. Gake, le esi wòano ex-ante teƒe la, dzɔxɔxe ɖeɖe da kpuie sia anye ex-post,” egblɔ.
Dr Forson me ɖe eme be le ɖoɖo yeye sia te la, dɔwɔƒe siwo zāna fuel oil na dɔwɔƒewo ƒe dɔwɔwɔwo la axe dzɔ siwo sɔ do ŋgɔ le eɖeɖe va dukɔa me teƒe eye eyome woabia be woatrom na yewo.
“Ele be naxe fee abe dɔwɔƒe ene eye nabia ga gbugbɔxɔ. Fuel oil mezāna le ʋukudowo me o; dɔwɔƒewoe zāne,” egblɔ.
Gaɖoɖozo gbodzi Dzɔla la te gbe ɖe edzi be asitrɔtrɔ sia mehe dzɔ yeye aɖeke va petroleum nunɔamesiwo dzi o, gake eɖɔ mɔ si dzi wozāna dzɔxɔxe ɖeɖe da kpuie dzi la ɖo.
“Be woate gbe ɖe edzi la, dzɔ dzi meɖo le petroleum nunɔamesiwo dzi o. Nu si gblɔm míele ye nye be míatrɔ asi le Revenue Administration Act hã ŋu be ga gbugbɔna dɔwɔƒe siwo ple fuel oil la ƒe dzɔxɔxe gbugbɔxɔɖoɖo naɖe tso ŋkeke 90 va ɖo ŋkeke 14,” ele kpee ɖe eŋu.
Abe ale si Dr Forson gblɔe ene la, Ghana bu kpe US$25 million le ƒe 2026 ƒe afã gbãtɔ me le nu gbegblẽ wowo le ami kpekpeɖeŋu ɖoɖoa me ta. Exxlɔ̃ nu be dukɔa bua le mɔ dzi be yeabu aɖeba GH¢1 billion ƒe sia ƒe ne wometsyɔ nu ɖe mɔ siawo dzi o.
Dziɖuɖua xɔe se be asitrɔtrɔ sia akpe ɖe eŋu woadzɔ dukɔa ƒe gaga dzi, woado ŋusẽ anɔnyenye nyui le petroleum sector subɔsubɔɖoɖo me eye woakpɔ egbɔ be ami kpekpeɖeŋua me ɖe vi na industrial users vavãwo ko.






Ŋuɖoɖowo (0)