Ghana Standards Authority (GSA) egbála efɔ shi akɛ ebɔi niitshumɔ kɛ nyɛɛmɔ wo Pre-Export Verification of Conformity (PVoC) gbɛjianɔtoo lɛ mli kɛha tsɔji fɛɛ ni akɛbaawonyɛɔ kɛbaaboteɔ maŋ lɛ mli kɛjɛɔ Anton 1, 2026, yɛ mɔdɛŋbɔɔ ni amɛbɔɔ ni amɛkɛha gbɛ-nɔ gbɛjɔrɔmɔ ahi tsɔ kɛ tsi maŋ ni Ghana baatsɔ he ni akɛ tsɔji ni bɛ hiɛ kɛ gbɛnaa fɔɔmɔ baa lɛ naabu.
Gbɛjianɔtoo lɛ baabi ni tsɔji pɔni fɛɛ ni akɛmaɔ hiɛ kɛbaa Ghana lɛ aye GS 4510, ni ji maŋ lɛ mlai ni kwɛɔ tsɔji pɔni a-kɛbaamo maŋ mli lɛ nɔ, dani amɛmɛ amɛjɛ hei ni amɛjɛɔ kɛbaa.
Yɛ GSA naagboo naa lɛ, ato nɛkɛ shishijee nii nɛɛ gbɛjianɔ kɛtsi tsɔji ni bɛ shweshweeshwe kɛ amɛbɛ hiɛ kɛ gbɛnaa kɛbaamo, ni afee kɛmɔ Ghana’s kpoo-hei kɛ shihilɛ-hei ashweshweeshwe mlai anɔ, ni ahala nii amli yɛ tɛi naa ni ahe hɔlɔi a-hiɛ.
Yɛ nɛkɛ mlai hee nɛɛ shishi lɛ, nibii a-kwɛmɔ lɛ baajɛ mɛi ni kpaa maŋ kɛ GSA kpaŋmɔ mli lɛ adɛŋ ni baakwɛ nibii lɛ yɛ nibii ni GS 4510 biɔ lɛ naa.
Tsɔji ni efeee yɛ gbokɔmɔ kpele mli lɛ ashɛŋ gbɛ ni amɛbote maŋ lɛ mli. Enɛɛmɛi amli biɛ tsɔji ni nu efe amɛ, la eshi amɛ, alo amɛgbɛnyɛɛ nibii eku, eka, ekɔ/ekɔnyɔ alo amɛ-bafe-ni baafaa nibii eyi gbɛi.
Mlai lɛ kpoo tsɔji ni afee kɛjɛ shishijee ni abanaɔ amɛ dɛ-yitɔŋ (right-hand-drive), tsɔji ni akɛ tsɔji pɔi-nii afata afee amɛ, tsɔji ni bɛ tsɔne shami gbɛ-mlai yɛ kilometres per hour mli, kɛ tsɔji ni eye afeii 10 kɛyaa yitɔŋ.
GSA heɔ eyeɔ akɛ PVoC gbɛjianɔtoo lɛ baawao tsɔji ni akɛbaa lɛ ahi-feo kɛ shweshweeshwe-feemɔ, ni ehã hɔlɔi aná nibii ni amɛshɛɔ yɛ shika ni amɛwoɔ lɛ naa, ni ewó Ghana’s tsɔji-nitshumɔ lɛ nɔmlai a-he wálɛ.
Kɛfata he lɛ, amɛkpaɔ hiɛ akɛ gbɛjianɔtoo lɛ baaye abua kɛwo tsɔji pɔni ajara yɛ mla naa ni eye emuu, ewá tsɔji a-he shika-he-gbɛ kɛmɔɔ, ni ehã mɛi ni woɔ shika yɛ nitshumɔ nɛɛ mli lɛ aná hemɔkɛyeli ni yɔɔ wálɛ.
Kɛkpaŋmɔ amali kɛ agbɛnɛ sanegbaa ni amɛkɛ adafi-fiɛlɔi feee yɛ nikasagbee sɛɛ lɛ, GSA Gbɛ-kɛ-nitshumɔ kwɛlɔ ni ji Deputy Director-General yɛ General Services mli, Samuel Abdulai Jabanyite, kɛɛ agbɛnɛ gbɛjianɔtoo nɛɛ yɛ mɛi fɛɛ ni yɔɔ mli lɛ afiɛmɔ, toɔ kaabɔ ni amɛtsi amɛhe kpɛ yɛ shishijee mli.
“Wɔmii-bɔ mɔdɛŋ akɛ wɔbaatsi gbɛ agbo ko ni baahã jra-nii fɛɛ, titri lɛ yɛ tsɔji-nitshumɔ nɛɛ mli, kɛbaa wɔ maŋ nɛɛ mli tamɔ he ni akɛ yakayaka nii shɛɔ mli lɛ, ni baabe wɔ mɛi kɛgbɛɔ tsakpa yɛ wɔ-shihilɛ-he lɛ, baatsɔ nyɛmɔ-tsii tsutsu nii,” ekee.
Ema no nɔ mi akɛ, toɔ tsɔ-nitshumɔ hiɛ-mɛi lɛ baŋ amɛtɔmɔ kpo yɛ shweshweeshwe-sane agbo mli lɛ, tsɔji ni yɔɔ gbokɔmɔ ni anyɛɔ asaɔ amɛhiɛ lɛ, anyɛɔ akɛ amɛ baa kɛji amɛye mlai ni abiɔ lɛ anɔ.
“Wɔbaŋ wɔtɔmɔ kpo yɛ no mli. Kɛji tsɔji eba yɛ nu mli, kɛji amɛshĩ la, enɛɛmɛi ji nii ni wɔkɛto mashei. Shi nibii ni anyɛɔ atsakio ni amɛtsɔ nibii ni baanyɛ ahi gbɛ nɔ kɛ amɛba Ghana lɛ, wɔŋmɛɔ gbɛ kɛha no. No hewɔ lɛ gbɛjianɔni-kwɛlɔi pɔni baafee nɛkɛ nitshumɔ nɛɛ kɛha wɔ lɛ yɛ nɛkɛ nibii nɛɛ fɛɛ, ni amɛyɛ nyɛmɔ ni amɛkɛbaafee enɛ,” Ataa Jabanyite fatai he.
Tamo fãi ko kɛha mɔdɛŋbɔɔ kɛwo tsɔji nitshumɔ nɛɛ hiɛ kwɛmɔ wálɛ lɛ, GSA gbála ewo mli akɛ amɛyɛ gbɛjianɔtoo kɛha Vehicle Dealer Information System (VEDIS).
Nɛkɛ tɛknokrisi (digital) platform nɛɛ baabua adafitswa-sane naa kɛjɛ Driver and Vehicle Licensing Authority (DVLA), insuranse shiai, Interpol, National Security kɛ gbɛjianɔtooi krokomɛi adɛŋ ni ehã anyɛ akwɛ tsɔji ni akɛbaa maŋ mli lɛ amli yɛ be ni eyeɔ nɔŋ mli.
Yɛ Ataa Jabanyite naa lɛ, gbɛjianɔtoo nɛɛ baaye abua ni ana tsɔji ni ajujɔ dani aŋma amɛgbɛi yɛ Ghana bɔni ni ebaawao adafitswaa jaamɔ yɛ nitshumɔ-hei nɛɛ ateŋ.
“Nii ni etsɔɔ mli kɛkɛ ji akɛ wɔbaahã nɛkɛ gbɛjianɔtooi nɛɛ agba sane yɛ amɛhe mli. DVLA yɛ adafitswa-sane ni amɛyɛ, GSA yɛ amɛmlai, insuranse yɛ amɛ adafitswa-sane, Interpol yɛ amɛ adafitswa-sane ni National Security hu yɛ amɛ adafitswa-sane. VEDIS baama tɛ-gbɛ ni baatsakpa nɛkɛ gbɛjianɔtooi nɛɛ fɛɛ ni ehã nibii-tsɔɔmɔ kɛha mɛi ni kɛfataɔ yɛ be ni eyeɔ nɔŋ mli,” egbála mli.
“No hewɔ lɛ shishijee mli, kɛji wɔfee nɛkɛ gbɛjianɔtoo nɛɛ ni etsuɔ niitshumɔ lɛ, ebaa-mɔmɔ akɛ tsɔji ajujɔmɔ baaba shi ni tsɔji ni baanyɛ ahi gbɛ nɔ kɛkɛ baaŋmɛ amɛ gbɛ kɛbaa maŋ mli,” efatai he.
GSA kɛɛ PVoC gbɛjianɔtoo kɛ VEDIS tsuɔmɔ ni akɛfata he lɛ ji afãŋgbɛ kpɛteŋkpele kɛyaa hiɛ yɛ tsɔji ashweshweeshwe-feemɔ mli, hɔlɔi a-hiɛmɔ wálɛ mli kɛ Ghana’s tsɔji-kɛ-baa jara lɛ mlakwɛmɔ wálɛ mli.




Hetooi (0)