Parliament ekpɛ Energy Sector Levies (Amendment) Bill, 2026 lɛ, ni etsakeɔ Energy Sector Levies Act, 2025 lɛ, yɛ gbɛ ni nɔyeli lɛ kɛɛ eyɛ pɛpɛɛpɛ akɛ ewoɔ shika buoyiɔ mli hewalɛ ni etsuɔ niseniianfeemɔji ni egbɛ e-shwã tsɔne mu subisidi gbɛjianɔtoo lɛ mli yɛ maŋ lɛ mli lɛ he nii.
Enɛ woɔ Energy Sector Shortfall and Debt Repayment Levy ni yɔɔ fuel oil nɔ lɛ nɔ kɛjɛɔ GH¢0.24 yɛ litita kome nɔ kɛyashĩa GH¢1.93 yɛ litita kome nɔ, ni kɛɛ baa ekomeɔ kɛ kɔnta ni awɔɔ yɛ diesel kɛ marine gas oil nɔ lɛ.
Tsakemɔ lɛ kɛ Road Fund Levy lɛ hu woɔ fuel oil nɔ.
Yɛ nɔyeli lɛ naa lɛ, tsakemɔji lɛ ayɛ pɛpɛɛpɛ akɛ amɛ tsi shika hooo gbɛji wuji ashĩ ni amɛ tsi tɔɔs-joomɔ gbɛjianɔtoi ni ehã tsɔne mu subisidiji ni ato koni ekɛye ebua kpɔiianitsumɔji lɛ awala gbɔjɔ lɛ naa.
Kɛtsɔɔ yiŋtoo ni yɔɔ tsakemɔ lɛ sɛɛ yɛ Parliament mli lɛ, Shika Mɔne Nɔtsulɔ Nuumo Dr Cassiel Ato Forson kɛɛ mɛi komɛi miyeɔ gbɛjianɔtoo lɛ awu kɛtsɔ diesel hemo, kɛ enɛ feemɔ tamɔ fuel oil ni amɛmiibi tɔɔs gbɛŋmɛɛ ni ato ahã kpɔiianitsumɔ mɛi lɛ yɛ osato gbɛ nɔ.
“Mɛi komɛi miyeɔ emli hewalɛ ni amɛmiiju nibii amɛmiibote, amɛheɔ tsɔne mu, amɛheɔ diesel ni amɛfeɔ lɛ tamɔ fuel oil ni amɛmiiha tɔɔsji lɛ yɛ enɔ. Wɔbaa tee nɔ wɔha tɔɔs gbɛŋmɛɛ lɛ kɛha kpɔiianitsumɔji. Shi yɛ nɔ ni ebaafea dani awo tɔɔs lɛ tsutsu lɛ, enɛ baafea sɛɛ mli tɔɔs gbɛŋmɛɛ,” ekɛɛ.
Dr Forson tsɔɔ mli akɛ yɛ gbɛjianɔtoo heee lɛ shishi lɛ, kpɔiianitsumɔ heji ni kɛ fuel oil tsuɔ nii kɛha kpɔiianitsumɔ nei baawo tooniilei ni sa lɛ tsutsu yɛ kɛba-maŋ-mli be lɛ mli ni sɛɛ mli lɛ amɛ bi ni aku shika lɛ ahã amɛ.
“Esa akɛ owo he shika akɛ kpɔiianitsumɔ ni obi ni aku shika lɛ ahã bo. Tsɔne mɛi kɛ fuel oil tsuuu nii; kpɔiianitsumɔji kɛtsuɔ nii,” ewie.
Shika Mɔne Nɔtsulɔ lɛ ma nɔ mi akɛ tsakemɔ lɛ kɛɛɛ tɔɔs heee ko kɛbaaa petro-nĩi nɔ shi moŋ etsakeɔ gbɛ ni kɛɔ tɔɔs gbɛŋmɛɛji amɛhaɔ.
“Kɛha ema-nɔ-mĩ, tɔɔs nɔwomɔ ko baaaa petro-nĩi nɔ. Nɔ ni wɔkɛɔ ji akɛ wɔbaatsake Revenue Administration Act lɛ hu koni wɔha tɔɔs kushika gbɛjianɔtoo ni kɔɔ kpɔiianitsumɔji ni heɔ fuel oil lɛ he lɛ ajia kɛjɛ gbii 90 kɛya gbii 14,” efã emli.
Yɛ Dr Forson naa lɛ, Ghana laje kɛyashi US$25 million yɛ afi 2026 mlitshai klɔŋklɔŋ lɛ mli kɛtsɔ niseniianfeemɔji ni yaa nɔ yɛ tsɔne mu subisidi gbɛjianɔtoo lɛ mli lɛ nɔ. Ebɔ kɔkɔ akɛ maŋ lɛ baanyɛ alaje ashɛ GH¢1 billion daa afi kɛji agbeee tokuroji lɛ anaas.
Nɔyeli lɛ heɔ eyeɔ akɛ tsakemɔ lɛ baaye abua kɛbu maŋ shika he, ewo petro-sekta lɛ anɔkwafeemɔ mli hewalɛ ni eha tsɔne mu subisidiji ye ebua mɛi ni kɛ fuel oil tsuɔ nii yɛ anɔkwale mli yɛ kpɔiianitsumɔ mli pɛ.






Hetooi (0)