Gɔŋkwɛlɔi ejwɛ egbi ni ahiɛ kãa akɛ mɛi ekpaa elaje yɛ be ni snoi eloo-egbee yɛ Pakistan’s Broad Peak gɔŋ lɔɔmɔɔ nɔ, ni ji jeŋ gɔŋi agboɔi lɛ ateŋ ekome.
Aleyee gbonyoii ejwɛ lɛ ateŋ enyɔ ashinyɛɛ, be ni mɛi ni yeɔ nɔ lɛ miifɛɔ mɔgbɔ kɛba enyɔ ni eshwɛ lɛ ashinyɛɛ nɔ, tamɔ kɛji Gilgit Baltistan kpokpaa lɛ nɔ slɔŋtoi asomɔɔ nɔnyɛlɔ lɛ wie.
Taomɔ kɛ yiwala kheremɔ nitsumɔi lɛ amɛfia-mɛyee kɛhã hene yɛ kɔɔyɔɔŋ shihilɛ hewɔ ni ajeɔ shishi dɔnn yɛ wɔ, tamɔ kɛji Faisal Ehsan Pirzada, ni ji Gilgit Baltistan emani mlilɛlɔ lɛ wie.
Awieɔ akɛ America nyo, China nyo, Pakistan nyo, Oman nyo kɛ Nepal mɛi ekpaa fata gɔŋkwɛlɔi kuɔ lɛ he, ni nimɛi Nepal gɔŋkwɛlɔ tsulu Nirmal Purja nyɛɔ amɛhiɛ, tamɔ kɛji Alpine Club of Pakistan wie.
Atowɔ mɛi nyiɛmɔ-taomɔ yɛ jeŋmɛi nyiɛmɔ-gɔŋ kuɔ mɛi nyɔŋma ni Purja nyɛɔ amɛhiɛ lɛ he yɛ be ni asɛɛ amaniɛ bɔɔ tsɔɔ akɛ snoi loo-gbee Soaha nɔ yɛ metai 8,047 (fiti 26,400) yɛ Karakoram gɔŋi ateŋ gɔŋ jɔlɔŋ nɔ.
Purja, gɔŋkwɛlɔi a-hiɛnyiɛlɔ lɛ, ahe eleɔ akɛ ekwɛ jeŋ gɔŋi nyɔŋma kɛ ejwɛ ni kwɔmɔ fe metai 8,000 lɛ fɛɛ yɛ nyɔji ekpaa pɛ mli yɛ afi 2019 mli.
Mɛi enyɔ ni agbee amɛ gbi lɛ a-gbɛi yɛ Alpine Club of Pakistan tsɔɔmɔ mli ji Nadhira Ahmed Abdullah Al Harthy ni jɛ Oman kɛ Pur Bahadur Gurung ni jɛ Nepal.
Gbonyoii enyɔ ni asha mli dɔnn lɛ ashinyɛɛ agbɛi mli akyɛko.
Soaha yɛ tsɔne-mɔ mli lɛ, Alpine Club wie akɛ Pakistan asrafoi etsu yiwala kheremɔ helikoptai enyɔ, ni amɛtere yiwala kherelɔi kɛ nitsumɔ tsɔnei krokomɛi kɛhã yiwala kheremɔ nitsumɔ lɛ.
Yɛ gbɛ-kroko ni awie mli lɛ, Alpine Club wie akɛ amɛ kɛ mɛi ni yeɔ nɔ lɛ “miishã mli be fɛɛ be” kɛhã nɔ ni “nidii fɛɛ ni yɔɔ lɛ afee amɛ he nitsumɔ kɛba mli yɛ oyai fe fɛɛ mli”.
“Kuɔ lɛ miisɔle kɛhã yiwala kheremɔ ni ehi kɛ gɔŋkwɛlɔi lɛ fɛɛ a-shihilɛ kpaŋmɔ, ni amɛ kɛ amɛwekumei kɛ jeŋ fɛɛ gɔŋkwɛlɔi maŋ lɛ damɔ emilɛɔ mli yɛ nɛkɛ be wa nɛɛ mli,” e kɛfata he.
Purja ba-fata British Asrafoi ahe yɛ afi 2003 mli ni eba-fata Special Boat Service – nitsumɔ krɔkrɔŋ ni yɔɔ Royal Navy mli lɛ – yɛ afi 2009 mli.
Eya Everest Base Camp yɛ afi 2012 mli, ni yɛ nɔ ni eku esɛɛ kɛya Kathmandu lɛ, ekwɛ Nepal Lobuche East gɔŋ ni kwɔmɔ ji metai 6,119 lɛ nɔ – egɔŋ klɛŋklɛŋ.
American Mallory Geis fatsɔɔ Purja he yɛ gɔŋkwɛmɔ lɛ mli. Yɛ Otuknaja ten mli lɛ, eŋma yɛ intanɛti nɔ akɛ eyɛ aspaaterei hee kɛhã nɔ ni etsɛɔ akɛ “egɔŋkwɛmɔ nitsumɔ wulu klɛŋklɛŋ yɛ Pakistan”.
Atɔ̃ egbɛi yɛ gbɛfãa nitsumɔ he Moving Mountains wolo ŋmamo mli. Wolo ŋmamo lɛ wieɔ akɛ Mallory kɛ Sohail Saki baahi shi – Pakistan nyo ni yɔɔ mɛi ni elaje lɛ agbɛi mli hu.
Nɛkɛ egɔŋ 8,000m naagbee nɔ yɛ Pakistan, ni eji Mallory bɔmɔ-mɔdɛŋ klɛŋklɛŋ, intanɛti wolo ŋmamo lɛ kɛfata he.
Yɛ Purja, Saki kɛ Geis sɛɛ lɛ, gbɛii krokomɛi ni he hiaa yɛ gɔŋkwɛlɔi ni elaje lɛ ateŋ, ni Pur Bahadur Gurung – ni ale e akɛ Yukta hu – kɛ Kili Pemba Sherpa fata he.
International Federation of Mountain Guides Associations (IFMGA) hã Yukta wolo-gbɛ, ni ebɛ kɛji egbe gɔŋi 14 gɔŋkwɛmɔ kaakpe lɛ naa, ni ji be ni gɔŋkwɛlɔi bɔɔ mɔdɛŋ akɛ amɛbaa-kwɛ jeŋ gɔŋi 14 ni kwɔmɔ fa fe metai 8,000 yɛ ŋshɔ hiɛ.
Kili Pemba ekwɛ Everest nɔ shii 15 kɛbashi amrɔ nɛɛ. Yɛ afi 2021 mli lɛ, eji gɔŋkwɛlɔ yɛ blema K2 fɛ̃i be mli gɔŋkwɛmɔ nitsumɔ lɛ mli, kɛ Nepal gɔŋkwɛlɔi komɛi ni Nirmal Purja fata amɛhe.
Pemba ji hiɛnyiɛlɔ ni nyiɛ Xia Boyu ni enane enyɔ fɛɛ etsɔɔ lɛ hiɛ kɛkwɛ Everest nɔ yɛ afi 2018 mli. Xia, ni ji China gɔŋkwɛlɔ lɛ, elaje enane enyɔ lɛ fɛɛ yɛ afii nyɔji saŋŋ tsɔ yɛ be ni ebɔɔ mɔdɛŋ akɛ ebaa-shɛ Everest gɔŋ yitso nɔ.
Abuɔ Broad Peak akɛ eji gɔŋi ni wa fe fɛɛ yɛ gɔŋkwɛmɔ nitsumɔi ahe, ni eyeɔ jeŋ gɔŋ ni kwɔ fe fɛɛ mli 12-nɔ.
Klɛŋklɛŋ kwɛmɔ kpaŋmɔ yɛ Broad Peak nɔ ba yɛ afi 1957 mli, be ni Austria gɔŋkwɛlɔi kuɔ mɛi ejwɛ shɛ gɔŋ yitso nɔ.
Kɛjɛ no be lɛ mli lɛ, mɛi pii ekwɛ metai 8,051 (fiti 26,414) gɔŋ nɔ. Ni mɛi babaoo hu elaje amɛ-wala yɛ gɔŋ lɛ hewɔ.
Afi 2013 ji afii ni gbi babaoo yɛ Broad Peak nɔ lɛ ateŋ ekome, ni aŋma gbonyoii ekpaa yɛ wolo mli.





Hetooi (0)