Institute of Statistical, Social and Economic Research (ISSER) ebɔ kɔkɔ akɛ Ghana nɔmɔ kɛmɔmɔ ni ebaɔ sika tsu nɔ kɛfata e-jeŋ muu fɛɛ sika tohe he lɛ baanyɛ ekɛ maŋ lɛ awo shika osheku mli kɛji jeŋ muu fɛɛ sika tsu jra tee nɔ kpleke shi.
Labi ni ewieɔ yɛ Post-Revenue Mid-Year Budget Review Forum yɛ Ga lɛ, ISSER hiɛnyiɛlɔ, Professor Robert Darko Osei kɛɛ, “Sika tsu kɛtomɔ baanyɛ ekɛ osheku komɛi aba kɛji akwɛ sika tsu jra ni ekpleke shi yɛ jeŋ muu fɛɛ jra nɔ lɛ.”
Etsɔɔ mli akɛ yana akɛ Bank of Ghana sika tsu tsɔɔmɔ kɛ buamɔ gbɛjianɔtoo lɛ ehã maŋ lɛ sika tohe he walamɔ ewo nyɛmɔ, jienɔŋ sika tsu jramɔi atsake-tsakemɔi yɛ lolo ni eyeɔ osheku titri ni sa akɛ mlai feelɔi kwɛɔ nɔ kɛmɔ.
Professor Osei mɔmɔ mli lɛŋ hu akɛ maŋ lɛ nyɛmɔ hewalɛ kpakpa ni enyɛ ehiɛ shika jra kwɔmɔ (inflation) nɔ kpelekee yɛ nyɛmɔ be nɛɛ mli lɛ ba kɛ tsɔɔmɔ dromɔ kpele kɛhã central bank lɛ.
Kɛtsɔ elɛ nɔ lɛ, “Sika tohe hiɛkalɔi kɛ shika tohe he gbɛjianɔtoi eye ebua kɛmɔ shika jra kwɔmɔ nɔ, shi enɛ ba kɛ tsɔɔmɔ kpele ni wa waa kɛhã Bank of Ghana.”
Ebɔ kɔkɔ akɛ mla tsakemɔi ni yɔɔ bianɛ lɛ kãaa akɛ efeɔ daa gbɛ tsɔɔmɔ kɛhã shika jra kwɔmɔ mlitilɔi.
“Tsɔsemɔ nɛɛ jeee be kpakpa hetoo kɛhã shika jra kwɔmɔ kɛji akwɛ ekɛ nibii ni ebaanyɛ ekɛ ba yɛ Central Bank shikashika nɔ lɛ,” ewie.
Kɛkpeɔ he lɛ, shika nitsumɔtsɛ lɛ bɔ kɔkɔ kɛshi shika jra kwɔmɔ tsɔɔmɔ ni abaatshwo shi keketee fe Ghana be-teŋ shika kwɔmɔ gbɛtsɔɔmɔ lɛ, ni ekɛɛ akɛ “Be-teŋ shika jra kwɔmɔ shishi katsa ji 8 ± 2 percent; mɔdengboi kɛhã shika jra kwɔmɔ kplekemɔ shi fe yelɔ tsɔɔmɔ nɛɛ baanyɛ ekɛ sika kɛ nitsumɔ he nibii aba.”
Professor Osei gba lolo akɛ nibii ni yaa nɔ yɛ jeŋ muu fɛɛ krakra jra nɔ bianɛ lɛ hãa Ghana naɔ shika jra kwɔmɔ osheku hee.
Etsɔɔ mli akɛ “Mu jramɔ kwɔmɔ ni ba yɛ nyɛmɔ be nɛɛ mli lɛ kɛ nibii he yelilɔi kɛ shika jra kwɔmɔ shishi katsa baa,” ni ebɔ kɔkɔ akɛ krakra jra ni kwɔɔ tsɔ baanyɛ eku shika jra kwɔmɔ nɔmɔ ni anã babaoo kɛteke shi lɛ kɛba sɛɛ.
E-wiemɔi nɛɛ ba yɛ be mli ni mlai feelɔi yaa nɔ amɛkwɛɔ maŋ lɛ macro-economic buamɔ yɛ Mid-Year Budget Review faji seamli lɛ, mli-hiɛkalɔi bɔɔ mɔde kɛkwɛɔ shika jra kwɔmɔ hiɛkamɔ, shika tohe mlitilɔi kɛ sika nitsumɔ tsakemɔi agbo agbo lɛ.




Hetooi (0)