National Health Insurance Authority (NHIA) eke GH¢219.84 million eha helatsɛmɛi ahe nitsulɔi ni yɔɔ wolo gbɔmɛi ashi yɛ Ghana fɛɛ, ni eji nɔ ni maɔ amɛ mɔmɔɔ sika womi ni wɔɔtsɔ̃ kɛha helatsɛmɛi ahe nitsumɔhei yɛ National Health Insurance Scheme (NHIS) shishi ni eji nɔ ni yeɔ ebuɔ helatsɛmɛi a-nitsumɔi anɔ kɛha maŋ fɛɛ mli ni ekpaaa ko.
Yɛ wolo ni amɛjie kpo yɛ Sooha, July 30 nɔ lɔɔ mli lɛ, Nitsumɔhe Wulu lɛ jaje kɛtsɔɔ akɛ sika gbɛmɔ ni yɔɔ naagbee ni amɛje kpo yɛ July 1 nɔ lɛ, mɔɔ afeema nibii ni a-shio yɛ afii ni ho lɛ mli kɛ nibii ni akwɛ mli ni akɛha yɛ nitsumɔi ni akɛha kɛyashĩ May 2026 mli.
Sika haamɔ nɛɛ ke sika fɛɛ ni NHIA eha yɛ claims amli afi nɛɛ kɛba aahu kɛya bɛi GH¢1.2 billion, ni ejie nɔ ni Nitsumɔhe Wulu lɛ tsɔɔ akɛ eji amɛ mɔmɔɔ mli waa kɛha helatsɛmɛi asika gbɛmɔ kɛ hemɔkɛyei mli waa kɛha nitsulɔi ni yɔɔ NHIS mli lɛ.
Yɛ NHIA naamaŋ nɔ lɛ, sika haamɔ nɛɛ otii ji ni eye ebua ni helatsɛmɛi anitsumɔhei lɛ aná sika mli heyeli kɛtsɔɔ nɔ ni eyeɔ ebuaa amɛ amɛnaa nibii ni amɛhiao kɛtsaa nitsumɔ kpakpa kɛha NHIS mli bii lɛ ni tɔmɔ ko bɛ mli.
Yɛ sika GH¢219,838,955.41 ni amɛgbɛ lɛ mli lɛ, helatsɛmɛi anitsulɔi ni ji private lɛ ni na fa nɔ wulu.
Amɛwo private helatsɛmɛi anitsumɔhei sika GH¢98.24 million, ni eji 44.69 percent yɛ sika fɛɛ ni amɛgbɛ lɛ mli.
Maŋ helatsɛmɛi anitsumɔhei na GH¢80.86 million, ni eji 36.78 percent, beni sɔlemɔhei anitsumɔhei kɛ sɔlemɔ gbɛnaa helatsɛmɛi anitsumɔhei na GH¢40.70 million, ni eji 18.53 percent yɛ sika fɛɛ mli.
Sika gbɛmɔ nɛɛ tsɔɔ NHIA mɔmɔɔ yeli kɛ buamɔ kɛha helatsɛmɛi anitsulɔi srɔto ni haa nitsumɔi yɛ National Health Insurance Scheme shishi yɛ maŋ lɛ mli fɛɛ lɛ.
Beni ekɛ e-naamuu woɔ sika woomɔ lɛ nɔ lɛ, NHIA Onukpa Wulu, Dr Victor Asare Bampoe, ma nɔ mi yɛ Nitsumɔhe Wulu lɛ yiŋtoo mli akɛ amɛbaawo helatsɛmɛi anitsulɔi asika oya ni eye ebua kɛwaa helatsɛmɛi anitsumɔi anɔ yɛ maŋ lɛ mli.
“Sika nɛɛ womɔ maɔ wɔ shiŋtoo nɔ mi kɛha helatsɛmɛi anitsumɔhei ni sɔɔɔ NHIS mli bii daa gbi lɛ asika mli heyeli waa,” Dr Bampoe kɛɛ.
“Wɔkwɛɔ nɔ jogbaŋŋ akɛ nitsulɔi ni yɔɔ maŋ lɛ mli fɛɛ, kɛjɛ wɔ helatsɛmɛi anitsumɔhei ewuloi a-nɔ kɛya shĩ tsɔwaa bibii Community-based Health Planning and Services (CHPS) amli lɛ, baana amɛsika oyai kɛ pɛpɛɛpɛ yɛ kwɛmɔ ni amɛkɛhaa lɛ he.”
Ekɛɛ akɛ sika mli hei ni hi kɛha helatsɛmɛi anitsulɔi lɛ he hiaa waa kɛha nitsumɔ ni kpaaa ni ehaa helatsɛmɛi ni ŋmã amɛgbei yɛ National Health Insurance Scheme lɛ nɔ kɛya nɔ amɛna helatsɛmɔ kpakpa.
Dr Bampoe kɛɛ akɛ Nitsumɔhe Wulu lɛ tsɔɔ gbɛtsɔɔmɔi hei anɔ ni akɛbaafee sika bidii anitsumɔ lɛ pɛpɛɛpɛ ni ekɛbaajie dekɛ woo yɛ sika toomɔ mli.
Yɛ elɛɛ gbɛfaŋ lɛ, NHIA yaa nɔ emɔɔ e-sika claims anitsumɔ gbɛiti amli waa kɛha sika woomɔ mli tsakemɔ lɛ be afe kukoo, beni amɛ kɛ helatsɛmɛi anitsulɔi bɔɔ gbe pɛpɛɛpɛ kɛha sika bidii ni a-kɛbaɔ lɛ hiɛ kɛ pɛpɛɛpɛmɔ afe kpakpa.
Ewo helatsɛmɛi anitsulɔi fɛɛ ni yɔɔ wolo gbɔmɛi lɛ hewalɛ akɛ amɛkɛ amɛ-sika bidii kɛba oya ni amɛkyele gbɛtsɔɔmɔi ni amɛmɔɔ kɛha sika bidii ni akɛba lɛ, koni amɛnyɛ amɛkwɛ mli oya ni amɛwo sika lɛ be ni sa mli yɛ wɔhiɛ sika woomɔ be mli.
NHIA yɛ hemɔkɛyei akɛ toigboo kpakpa kɛha sika bidii anii baajie nitsumɔ mli naagbai ni eye ebua kɛha sika woomɔ nitsumɔ kpakpa.
Sika woomɔ ni yɔɔ naagbee nɛɛ ji Nitsumɔhe Wulu lɛ egbɛtsɔɔmɔ wulu lɛ gbɛfaŋ kɛha National Health Insurance Scheme emɔmɔmɔ kɛtsɔ sika toomɔ kpakpa kɛ ekɛ helatsɛmɛi anitsulɔi akpe-fii kpakpa nɔ.
NHIA kɛɛ sika woomɔ yɛ be mli he hiaa waa kɛha nitsulɔi ahemɔkɛyei mɔmɔmɔ, ni eye ebua ni amɛna tsɔfai kɛ helatsɛmɔ nibii yɛ be fɛɛ mli, ni eye ebua helatsɛmɔ nitsumɔ kpakpa yɛ maŋ lɛ mli fɛɛ.
Nitsumɔhe Wulu lɛ ma nɔ mi akɛ amɛkɛ amɛmɔmɔɔ kɛha Maŋ Nɔyeli lɛ yiŋtoo ni ji Universal Health Coverage lɛ baaba mli, kɛ kwɛmɔ akɛ Ghana bii fɛɛ baana helatsɛmɔ ni he daaa ni ehi ni sika he naagba ko bɛ mli.
Kɛtsɔ̃ akee amɛkɛ sika ni kɛ̃ mli kɛ sika bidii ni akwɛ mli nyɛsɛɛ nɛɛ fɛɛ wo lɛ, NHIA miitao ni amɛwo helatsɛmɛi anitsumɔhei asika gbɛfaŋ hewalɛ ni eye ebua amɛ ni amɛkwɛ helatsɛmɛi amli kɛje sika he naagbai anɔ.
Nitsumɔhe Wulu lɛ ti mli akɛ amɛkɛ amɛhe mɔmɔɔ kɛha National Health Insurance Scheme emɔmɔmɔ kɛtsɔ sika nitsumɔ kpakpa nɔ, sika woomɔ oyai yɛ be mli kɛ helatsɛmɛi anitsulɔi asanegbaa mli kɛha Ghana bii fɛɛ ahelatsɛmɔ kpakpa.





Hetooi (0)