National Population Council (NPC) kɛɛ obaayei ahɔŋɔɔ kɛ Human Immune Virus (HIV) helatsɛmɔ kɛ-yaa gbekɛbii kɛ obalafoi amɛŋɔɔ lolo eji naagba kpele kɛha Ghana yaa-hiɛ.
Yɛ Second High-Level Coordination Meeting of Partners in Adolescent Sexual Reproductive Health Policy Implementation and Advocacy yɛ Accra yɛ Sooha lɛ, NPC Onukpa sɛɛlɔ, Dr Nii Akwei Addo, kɛ obaayei ahɔŋɔɔ kɛ HIV naagba lɛ fɔ ohia, gbɔmɛi akusum kɛ mɔjeŋ jeŋba gbohii, kɛ amale kɛ e-muyeeyee sanegbaa nɔ.
Dr Akwei kɛɛ kɛji obalafoi naaa hegbɛ sɔŋŋ kɛha obalafoi-naanyoboo sɔɔmɔi kɛ gbɛtsɔɔmɔ, kɛ osɔ̃i hei ni kɛ dijital teknoloji baa lɛ ji nibii krokomɛi ni kɛ obaayei ahɔŋɔɔ kɛ HIV helatsɛmɔ baa oblahii kɛ obaayei amɛteŋ.
“Obaayei ahɔŋɔɔ kɛ HIV helatsɛmɔ kɛ-yaa gbekɛbii amɛŋɔɔ lolo eji naagba kpele kɛha Ghana’s yaa-hiɛ,” ekɛɛ.
Dr Akwei, no hewɔ lɛ, bi ni tsuomɔi sɔro-sɔroi afee ekome kɛ kpamɔ ni wa, shika womɔ ni fa yɛ maŋ lɛ mli kɛ obalafoi amɛdiɛŋtsɛ amɛfã miŋmɛ kpakpa yɛ obaayei ahɔŋɔɔ kɛ HIV tuomɔ nɛɛ mli.
Ekɛɛ esa akɛ akɛ oyafeemɔ awo gbɛjianɔtoi kɛ mlai ni yɔɔ mli momo lɛ amli kɛha naagba nɛɛ hiɛmɔ.
Family Health Division nɔyɛlɔ yɛ Ghana Health Service, Dr. Kennedy Brightson, ni tsɛ 2022 Demographic Health Survey Report lɛ kɛɛ, gbekɛbii kɛ obalafoi 7.8 million, ni ji 26 per cent yɛ Ghana gbɔmɛi 34 million lɛ mli lɛ, ji obalafoi kuo lɛ.
“Yɛ obalafoi 26 per cent lɛ mli lɛ, mɔmɔɔ kpele ni ji 15.4 per cent eŋɔ hɔ momo akɛ obaayei,” ekɛɛ.
Ekɛ hɔmɔ nɛɛ fɔ bɔlɛnamɔ shishijee mli ni aba teli yɛ obalafoi amɛmli lɛ nɔ, ni ejɛɔ mli akɛ afii ni obaayei kɛ hiɛ kpaa gbɛ bɔlɛnamɔ shishijee ji afii 17.4 kɛha obaayei kɛ afii 17.2 kɛha oblahii.
Yɛ HIV he lɛ, Dr Brightson kɛɛ adafi ashĩi tsɔɔ akɛ mɛi ni yɔɔ afii 15 kɛke yashi afii 24 ji mɛi ni helalɛ mɔɔ amɛ fe fɛɛ.
Ekɛɛ fɔlɔi akwɛmɔ kɛ gbi juŋmɔ sanegbaa kɛ amɛbii ji nibii ni wa fe fɛɛ kɛha tsɔsemɔ kɛ naagba nɛɛ hiɛmɔ ni no hewɔ lɛ ebi ni fɔlɔi agba bɔlɛnamɔ kɛ fɔmɔ hewalɛwo sane kɛ amɛbii.
Dr Brightson bi sukuui koni amɛwo hewalɛnamɔ tsɔsemɔ, gbɛtsɔɔmɔ kɛ ŋaawo hiɛ kpele.
Acting Executive Director kɛha NPC, Mrs. Angelina Osei Kodua-Nyanor, bi ekomefeemɔ ni wa kɛ nifeemɔ ni ehiɛ tsakpaa koni akɛha bɔlɛnamɔ kɛ fɔmɔ hewalɛnamɔ hiɛaya kɛha obalafoi kɛ oblahii yɛ Ghana.
Ena akɛ ekomefeemɔ ni wa kɛ feemɔ ekome eji nɔ ni he hiaa kɛha maŋ yaa-hiɛ shiŋshĩŋ kɛ Sustainable Development Goals yeli kɛ buamɔ.
“Wɔ mɔdemɔ nɛɛ mli yeli damɔ feemɔ, tsui mli hewo kɛ ekomefeemɔ ni tsuo fɛɛ kɛbaaye lɛ nɔ,” ekɛɛ.





Hetooi (0)