Tsɔsɔlɔ kɛ basabasa-feemɔ shi-te ebalɔ George Ashilevi ebɔ kɔkɔ akɛ gbi-heemɔ kɛ shika tɔmɔɔɔ maŋsane kui kɛ gbi-heemɔ saji amli dɔŋŋ, shi egbɛ kɛte Ghana maŋ-shihilɛi babaoo amli.
Beni ewieɔ yɛ JoyNews Impact Makers Foundation maŋ mu nɛɛ tsofeemɔ sanegbaa yɛ gbi-heemɔ kɛ shika nɔ yɛ Ho yɛ Volta Poku lɔɔ mli yɛ Sohoo, July 31, Nuu Ashilevi kɛɛ kusum nɛɛ emɔ shi dɔŋŋ yɛ tsuumaa kɛ gbɛtsɔɔmɔi amli, ní ejee oshara gbɔmɔmɔ kɛba maŋ lɛ maŋtsɛ-yeli gbɛtsɔɔi anɔ.
Yɛ elɛ diɛŋtsɛ enɔ lɛ, afii babaoo ní ekase kɛ tao sane nɛɛ mli, kɛ ekwɛmɔ yɛ gbi-heemɔi kɛ maŋsane kui amli halɔi-heemɔ nɔ lɛ, ehã enyɛ enu shishi akɛ gbi-heemɔ kɛ shika miishwere yɛ gbɛ krɛdɛɛ nɔ.
“Akɛ sukuu-nilelɔ, mamiitsɔɔ sane nɛɛ yɛ be kakaloo mli. Mitsɔɔ e-shishi-saji, no hewɔ lɛ mikpɛ miyiŋ akɛ maatee kpo nɔ maña mikwɛ yɛ miniŋ mli,” eke.
Etsɔɔ mli akɛ eya maŋsane kui amli halɔi-heemɔi kɛ maŋ gbi-heemɔi babaoo amli kɔnee ekwɛ bɔ ni kusum nɛɛ etsake yɛ afii lɛ amli.
“Minyɛɛ halɔi-heemɔi babaoo ni afee kɛ gbi-heemɔi ase kɔnee mikwɛ yɛ mifiŋ mli. Jee nɔ he ni. Eyɛ jɛmɛ, shi agbɛnɛ elɛɛɔ mli kɛyaa. Emiifa dɔŋŋ,” eke.
Nuu Ashilevi kɛɛ maŋbii ajwɛŋmɔ fɛɛ kãa gbi-heemɔ kɛ shika yɛ maŋsane kui lɛ amli, shi sane nɛɛ etsɔ maŋsane yeli lɛ nɔ dɔŋŋ.
“Wɔjwɛŋmɔ fɛɛ kãa maŋsane kui kɛ amɛ-sanenyo-halɔi anɔ be fɛɛ be. Shi kɛji bisii bibii, sukuubii kui, mɛi woɔ shika kɛha gbi-heemɔ,” eke.
Eke kusum nɛɛ emɔ shi yɛ maŋ-shihilɛ gbɛi sɔrɔtoi amli.
“Saamɔɔ akɛ wɔjwɛŋmɔ baakã maŋsane kui lɛ anɔ be fɛɛ be. Yɛ wɔ teŋ hu, yɛ gbɛi bibii amli, yɛ sɔlemɔtsu mli, yɛ tsɔsemɔ-hei, yɛ sane-jaa kɛ gbɛ-mli-shieemɔ mli, he fɛɛ he lɛ obaana gbi-heemɔ kɛ shika bibioo yɛ mli,” eke.
Basabasa-feemɔ shi-te ebalɔ lɛ na akɛ eyɛ mli akɛ gbi-heemɔ kɛ shika eyɛ mli afii babaoo moŋ, shi agbɛnɛ intanɛte kɛ intanɛte tsɔnewu hee lɛ ahãa enaagbɛi yɛ faŋŋ mli.
“E-feemɔ yɛ faŋŋ mli lɛ, sanegbaa tsɔnewu hee nɛɛ miitsoo nibii babaoo yɛ faŋŋ mli. No hewɔ ni agbɛnɛ wɔnaa sane nɛɛ kɛ kpaa gbɛi ahe nɛɛ,” eke.
Eha ehiɛ ba gbe yɛ afii ni ho lɛ amli akɛ, a-kɛ gbi-heemɔ tsakeɔ nibii bibii shi jee shika babaoo.
“Eyɛ jɛmɛ. Mɛi hɔɔ amɛ-gbi kɛha bentua, agbeli, nibii bibii amli. Shi beni maŋtsɛ-yeli miidawã lɛ, fa-mɔ lɛ hu miifa, kɛ no ji nɔ ni wɔnaa agbɛnɛ,” etsɔɔ mli.
Nuu Ashilevi bɔ kɔkɔ akɛ gbi-heemɔ kɛ shika ni miifa gbɛ nɛɛ miiteetee Ghana maŋtsɛ-yeli gbɛtsɔɔmɔ lɛ mli.
“Eji nɔ ni yɔɔ oshara waa kɛha wɔ ejaakɛ eitshwaa maŋtsɛ-yeli ni wɔfeɔ nɛɛ saji anɔ,” eke.
Etsɔɔ mli akɛ kusum nɛɛ mifiteɔ gbi-heemɔ kpaa-tsamɔ mli kɛtsɔ shika feemɔ hehiaalɔ fe nyɛmɔ, jwɛŋmɔ kɛ hiɛnyiɛmɔ su ni sa nɔ.
“Efiteɔ wɔ-gbi-heemɔ kpaa-tsamɔ. Kɛji bɛ shika lɛ, nyɛŋ oba mli. Obaana jwɛŋmɔ fɛfɛji. Obaanya kɛ saa faŋŋ yɛ he fɛɛ he. Shi kɛji bɛ shika lɛ… obaaya, ní obaaku oyɛse ba,” eke.





Hetooi (0)